Bir Fincandan Gelen Sağlık: Kahve
Coffea cinsi bir ağacın meyve çekirdeklerinin kavrulup öğütülmesiyle elde edilen tozun süt ya da su ile karışımından gelen enfes buruk tat. Kokusuyla kendisini zihinde canlandırır, sıcaklığıyla içi ısıtır, cana yakın bir dost gibidir. Yalnızlığın en iyi arkadaşı. Bir de bunlar yetmezmiş gibi her kupadan gelen bir yudum sağlık.
Kahvenin en göze çarpan özelliği ise enerji vermesi olsa gerek. Kahve, 8.yüzyılda Etiyopya platolarında keçilerin bir ağacın meyvesini yedikten sonra geceleri uyumak istemeyecek kadar enerjik olduğunu fark eden bir çoban tarafından keşfedilmiştir. Bundan sonra Etiyopya’dan tüm dünyaya kademeli yayılan kahvenin yolculuğu başlamıştır. Kahve, dünyanın en çok tüketilen içeceklerinden birisidir. Yüzyıllar öncesinden hayatımıza dahil olmuş tarihi bir içecektir.
Kahve enerji vermekten de çok daha fazlasıdır. Kahve çekirdekleri içerisinde 1000’den fazla fitokimyasal ( bitkilerde doğal olarak bulunan vücudumuzda fizyolojik ve hücresel aktiviteleri olan bileşikler) barındırır. Antioksidandır. B2, B5, B3, manganez ve potasyum gibi vitamin ve mineralleri içerir.
Kahvenin Sağlık Üzerine Etkileri
- Kahvenin içeriğindeki yüksek kafein bizi zinde tutar. Odaklanmamızı kolaylaştırır.
- Metabolizma hızını yükseltir. Bu nedenle kahvenin dolaylı olarak yağ yakımını da desteklediğini söyleyebiliriz.
- Mide iç salgısını artırır, hazmı kolaylaştırır.
- Adrenalin hormonunu yükseltir. Bu durum yorgunluk hissetmemizi geciktirir. Özellikle egzersizden önce içilen kahve egzersizde yağ yakımını artırır.
- Alzheimer ve Parkinson hastalığına yakalanma olasılığını düşürebilir.
- Karaciğer yağlanmasından korur.
- İnsülin direncini azaltmada yardımcıdır. Tip 2 diyabet riskini azaltır.
- Kahve kalorili bir içecek değildir. Fakat kahveye Hindistan cevizi yağı, süt, krema gibi ilaveler yapılırsa kahve kalori kazanır. Böylelikle kahvenizin kalorisi bir anda 200-300 kcal olabilir! Bu ilavelerin zayıflatmaya yardımcı olmakla bir ilgisi yoktur. Tokluk hissini uzatarak yoğun egzersizlerde dayanıklılığı artırmada faydası vardır.
- Egzersizden önce içtiğiniz kahveye bir çay kaşığı Hindistan cevizi yağı, tereyağı gibi yağ eklemekle sporda enerjinizi daha da artırabilirsiniz. Yine kahvedeki kafein özellikle kan akışınızı hızlandırarak egzersiz performansınızı yükseltecektir.
Tavsiyem egzersizden 30-45 dk önce yağ yakımını ve fiziksel performansınızı artırmak adına bir kupa kahve içmenizdir.
Görüldüğü gibi kahvenin vücudumuza birçok işlevsel faydası vardır. Fakat her şeyde olduğu gibi kahveyi de doğru miktarda, zamanda, sıklıkta tüketmek çok önemlidir. Modern tıbbın kurucularından olan Paracelsus’un da dediği gibi:
“Bütün maddeler zehirleyicidir. Zehir olmayan hiçbir şey yoktur. Doğru doz bir zehir ve ilacı ayırır.”
Kahvenin içeriğinde fazlaca bulunan kafeinin vücutta yarılanma ömrü ( yarısının kandan atılması için geçen süre ) 4-6 saattir. Bundan dolayı kafein doz aşımı yaşamamak için iki kahve tüketimi arası geçen sürenin en az 4 saat olması gereklidir.
Kahve İçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Yüksek kafein alımı kalp çarpıntısına yol açabilir. Kafein kan basıncında ani yükselmelere sebep olur. Tansiyon ve kalp hastalığınız varsa kahve tüketim miktarına çok dikkat etmelisiniz, sınırlı içmelisiniz.
- Geç saatlerde kahve içilmesi uykusuzluğa neden olur.
- Kafeinin uyarıcı etkisi olduğundan kolay bir şekilde kahve bağımlısı olabilirsiniz. Bundan dolayı kahve içmeyi aksatan bir bağımlının sinirlilik, gerginlik, yorgunluk hissetmesi kaçınılmazdır.
- Hamile kadınlar kafein alımına dikkat etmelidir. Anne karnından bebeğe plasenta yoluyla kafein geçebilir. Hamile bireyler günde bir fincandan daha fazla kahve (200 mg kafeini geçmemelidir.) içmemelidir.
- Aşırı kahve tüketimi vücutta su kaybına yol açar, idrara çıkışı artırır. Eğer kahveyi aşırı tüketiyorsanız vücut artık su kaybetmek istemeyip su tutmaya başlar. Böylelikle ödem oluşturur.
- Yine aşırı kahve tüketimi idrarda kalsiyum atımını artırır. Yani uzun vadede bu kayıp kemik erimesine yol açabilir. Bu nedenle eğer kahveyi sık tüketiyorsanız kalsiyumdan da zengin beslenmeye dikkat etmelisiniz.
- Kahvenin aşırı içimi gastrit ülser gibi mide rahatsızlıklarını ve migreni de tetikleyebilmektedir. Kaygı bozukluğuna yol açabilir. Doğurganlığı da olumsuz etkilediğini gösteren çalışmalar mevcuttur.
Peki, günde ne kadar kahve içebiliriz?
Kahveyi ne kadar içeceğimizi belirleyen etken içeriğindeki kafein miktarıdır. Günlük alınabilecek en fazla kafein miktarı 400 mg / gün ‘dür. Kafein en fazla kahvede bulunur. Ayrıca kafein çay, kakao gibi yaprak ve meyve halindeki besinlerde de doğal olarak bulunan bir uyarıcıdır.
Kafein düzeyleri, kanda yaklaşık 15-45 dakikalık tüketimle en üst noktaya ulaşır. Kana karışması, etkilerinin görülmesi çok hızlıdır. Düzenli olarak kafein tüketen kişiler kahveye dirençli hale gelir. Kafeinin etkisini zar zor fark ederler. Yine de kafeine çok duyarlı birisi için bu etki saatlerce veya ertesi güne kadar devam edebilir.
Kafein etkisi yaşınız, kilonuz ve kafeine ne kadar duyarlı olabildiğiniz gibi kişisel faktörlere de bağlıdır. Bunun için en iyi dozu kendinize göre ayarlamalısınız.
Günde sağlıklı yetişkin birey için ortalama iki kupa filtre kahve ideal kabul edilebilir.
Vejetaryen Beslenmesi Nedir? | haberinsan
Bazı Kahve Bazlı İçeceklerin Kafein Miktarları
1 Fincan (200ml) Filtre Kahve: 135-200 mg
1 Fincan (60 ml) Espresso: 100 mg
1 Fincan (200ml) Cappuccino: 100 mg
1 Fincan (200ml) Hazır Kahve: 100 mg
1 Fincan Türk Kahvesi: 57 mg
1 Fincan (200ml ) Kafeinsiz Kahve: En fazla 5 mg
Kahvenizi Evde Öğütmenin Önemi – Blog